1. Charging คืออะไร?
Charging คือการกระทำผิดกติกาทางกายภาพในกีฬาฮอกกี้น้ำแข็ง ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อผู้เล่นทำการเช็กหรือปะทะร่างกายคู่ต่อสู้โดยผิดกติกาหรือรุนแรงเกินควร โดยอาจเกิดจากการเร่งความเร็ว การกระโดด การลอยเท้าพ้นจากน้ำแข็ง หรือการเดินทางด้วยระยะทางที่มากเกินสมควรก่อนที่จะเข้าปะทะ
ภายใต้กติกา IIHF ข้อ 42 ผู้เล่นอาจถูกลงโทษจากการ Charging เมื่อผู้เล่นเข้าหาคู่ต่อสู้ด้วยแรงส่งที่มากเกินควร หรือเดินทางด้วยระยะทางที่มากเกินไป โดยมีจุดประสงค์หลักเพื่อเข้าปะทะคู่ต่อสู้ การ Charging สามารถเกิดขึ้นได้ทั้งบริเวณริมกระดาน (Boards) บริเวณกรอบประตู (Goal Frame) หรือบริเวณพื้นที่โล่งของลานน้ำแข็ง (Open Ice)
กล่าวอย่างง่าย ๆ คือ:
Charging ไม่ได้หมายความเพียงแค่ “การชนแรง” เท่านั้น แต่เป็นการปะทะที่ผิดกติกา ซึ่งลักษณะของการปะทะ แรงส่ง ระยะทาง หรือความรุนแรงของการชน ทำให้การปะทะนั้นเป็นอันตรายหรือไม่สมเหตุสมผล
2. เมื่อใดการปะทะจึงกลายเป็น Charging?
การเช็กหรือปะทะร่างกาย (Body Check) อาจกลายเป็น Charging เมื่อมีปัจจัยหนึ่งหรือหลายข้อดังต่อไปนี้:
A. การเคลื่อนที่เป็นระยะทางมากเกินไป (Excessive Distance)
ผู้เล่นเดินทางด้วยระยะทางที่มากเกินสมควรก่อนที่จะเข้าปะทะคู่ต่อสู้
ตัวอย่าง : example:
- ผู้เล่นมองเห็นคู่ต่อสู้อยู่ห่างออกไปหลายเมตร
- ผู้เล่นเร่งความเร็วเข้าหาคู่ต่อสู้
- ผู้เล่นยังคงสเก็ตเข้าหาคู่ต่อสู้โดยมีจุดประสงค์หลักเพียงเพื่อเข้าชน
- ผู้เล่นปะทะคู่ต่อสู้อย่างรุนแรง
ระยะทางและแรงส่งที่มากเกินไปอาจเป็นปัจจัยที่ผู้ตัดสินใช้ในการพิจารณาว่าเป็น Charging หรือไม่
B. แรงส่งที่มากเกินไป (Excessive Momentum)
ผู้เล่นอาจใช้ความเร็วหรือแรงส่งที่มากเกินไปก่อนเกิดการปะทะ
ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่เพียงว่าผู้เล่นกำลังสเก็ตด้วยความเร็วเท่าใด แต่ผู้ตัดสินจะพิจารณาว่าผู้เล่นใช้แรงส่งนั้นอย่างไรในการเข้าปะทะ how the player uses that momentum to deliver the check.
C. การเท้าลอยพ้นจากน้ำแข็ง (Leaving the Feet)
ผู้เล่นที่กระโดดหรือเท้าลอยพ้นจากน้ำแข็งเพื่อเข้าปะทะคู่ต่อสู้อาจถูกลงโทษจาก Charging
กรณีนี้ถือเป็นเรื่องที่น่ากังวลเป็นพิเศษ เพราะผู้เล่นสามารถสร้างแรงกระแทกได้มากขึ้น และมีความสามารถในการควบคุมการปะทะได้น้อยลง
D. การปะทะที่รุนแรงหรือเป็นอันตราย (Violent or Dangerous Contact)
การปะทะอาจถูกพิจารณาว่าเป็น Charging เมื่อผู้เล่นเข้าปะทะคู่ต่อสู้อย่างรุนแรงในลักษณะที่ก่อให้เกิดอันตรายโดยไม่จำเป็น
ผู้ตัดสินจะพิจารณาระดับของแรงและความรุนแรงที่เกิดขึ้นจากการปะทะ degree of force and violence involved.
3. Charging ไม่ได้หมายความว่าการชนแรงทุกครั้งเป็นการผิดกติกา
นี่เป็นประเด็นสำคัญ
ฮอกกี้น้ำแข็งเป็นกีฬาที่มีการปะทะทางร่างกาย และการ Body Checking ที่ถูกต้องตามกติกายังคงได้รับอนุญาตในรายการแข่งขันที่กฎการแข่งขันอนุญาต
การเช็กที่รุนแรงไม่ได้หมายความว่าเป็น Charging โดยอัตโนมัติ
ผู้ตัดสินจะพิจารณาปัจจัยต่าง ๆ เช่น:
- ระยะทางที่ผู้เล่นสเก็ตมาก่อนเข้าปะทะ
- ความเร็วและแรงส่ง
- ผู้เล่นลอยเท้าพ้นจากน้ำแข็งหรือไม่
- ระดับของแรงที่ใช้
- ความรุนแรงของการปะทะ
- ตำแหน่งและสถานการณ์ที่เกิดการปะทะ
- คู่ต่อสู้อยู่ในสถานะที่เสี่ยงหรือไม่
- มีข้อผิดกติกาประเภทอื่นที่สามารถอธิบายลักษณะการกระทำได้เหมาะสมกว่าหรือไม่
ดังนั้น: การชนแรง ≠ Charging โดยอัตโนมัติ
แต่: แรงส่งมากเกินไป + ระยะทางมากเกินไป + การปะทะที่อันตราย/รุนแรง = อาจเป็น Charging
4. Charging ต่อผู้รักษาประตู (Charging the Goaltender)
การปะทะที่เกี่ยวข้องกับผู้รักษาประตูจะได้รับการพิจารณาเป็นพิเศษ
ภายใต้กติกา IIHF ผู้เล่นสามารถถูกลงโทษจากการ Charging ผู้รักษาประตู ขณะที่ผู้รักษาประตูอยู่ภายในเขตหน้าประตู (Goal Crease)
อย่างไรก็ตาม ผู้รักษาประตูไม่ได้หมายความว่าเป็น “เป้าหมายที่สามารถชนได้อย่างอิสระ” เพียงเพราะผู้รักษาประตูออกมาอยู่นอกเขตหน้าประตู
ผู้ตัดสินจะต้องพิจารณาว่าการปะทะนั้นเป็นการปะทะที่ไม่จำเป็นหรือไม่
การปะทะโดยบังเอิญอาจได้รับอนุญาตเมื่อผู้รักษาประตูออกมาเล่นลูกพัคอยู่นอกเขตหน้าประตู โดยผู้เล่นฝ่ายรุกได้พยายามอย่างสมเหตุสมผลเพื่อหลีกเลี่ยงการปะทะ
ตัวอย่าง
ถูกกติกา/อาจเป็นการปะทะโดยบังเอิญ:
ผู้รักษาประตูออกจากเขตหน้าประตูเพื่อเล่นลูกพัคที่หลุดอยู่ ผู้เล่นฝ่ายรุกพยายามหลีกเลี่ยงผู้รักษาประตู แต่เกิดการสัมผัสกันเล็กน้อยโดยไม่ได้ตั้งใจ A goalkeeper leaves the crease to play a loose puck. An attacking player attempts to avoid the goalkeeper but minor incidental contact occurs.
อาจถูกลงโทษ:
ผู้เล่นฝ่ายรุกจงใจพุ่งชนผ่านตัวผู้รักษาประตู หรือทำการปะทะโดยไม่จำเป็น ทั้งที่มีโอกาสที่จะหลีกเลี่ยงการปะทะได้
5. สัญญาณมือของผู้ตัดสินสำหรับ Charging
สัญญาณมืออย่างเป็นทางการของ IIHF สำหรับ Charging คือ:
ผู้ตัดสินกำหมัดทั้งสองข้างไว้บริเวณด้านหน้าหน้าอก แล้วหมุนกำปั้นทั้งสองข้างรอบกัน
นี่คือสัญญาณอย่างเป็นทางการตามกติกา Rule 42 – Charging ในหมวดสัญญาณมือของเจ้าหน้าที่การแข่งขัน IIHF
วิธีสังเกตสัญญาณ
ผู้ตัดสินจะ:
- แสดงให้เห็นว่ามีการกระทำผิดกติกา
- นำกำปั้นทั้งสองข้างมาไว้บริเวณด้านหน้าหน้าอก
- หมุนกำปั้นทั้งสองข้างรอบกัน
สัญญาณนี้ใช้แยก Charging ออกจากการกระทำผิดทางกายภาพประเภทอื่น เช่น:
- Boarding (ผลักอัดขอบสนาม)
- Checking from Behind (ชนจากด้านหลัง)
- Elbowing (การใช้ศอกกระแทก)
- Clipping (ชนต่ำกว่าสะโพก)
- Kneeing (ใช้เข่าชน)
6. ทำไม Charging จึงถูกลงโทษ?
เหตุผลหลักในการลงโทษ Charging คือเพื่อความปลอดภัยของผู้เล่น
การปะทะด้วยความเร็วสูงสามารถทำให้เกิดการบาดเจ็บรุนแรงได้ โดยเฉพาะเมื่อ:
- คู่ต่อสู้อยู่ใกล้กระดาน
- คู่ต่อสู้อยู่ใกล้กระดาน
- ผู้เล่นสร้างแรงส่งมากเกินไป
- ผู้เล่นลอยตัวหรือเท้าพ้นจากน้ำแข็ง
- การปะทะเกิดขึ้นด้วยแรงที่มากเกินสมควร
ดังนั้น กฎ Charging จึงช่วยให้ผู้ตัดสินสามารถควบคุมการเล่นทางกายภาพที่เป็นอันตราย ขณะเดียวกันก็ยังเปิดโอกาสให้มีการ Body Checking ที่ถูกต้องตามกติกา
7. บทลงโทษสำหรับ Charging ภายใต้กติกา IIHF
กติกา IIHF ข้อ 42 กำหนดระดับของบทลงโทษหลายระดับ โดยขึ้นอยู่กับความรุนแรงของเหตุการณ์
Minor Penalty — โทษเล็กน้อย 2 นาที
ผู้ตัดสินสามารถลงโทษ Minor Penalty สำหรับ Charging โดยพิจารณาจากระดับของแรงและความรุนแรงของการเช็ก
บทลงโทษ: 2 นาที
โดยทั่วไป นี่เป็นระดับโทษเริ่มต้นสำหรับการ Charging ที่ยังไม่รุนแรงถึงระดับที่ต้องใช้บทลงโทษที่หนักกว่า
Major Penalty — โทษหนัก 5 นาที
ผู้ตัดสินสามารถลงโทษ Major Penalty เมื่อผู้เล่นกระทำการโดยประมาทและทำให้คู่ต่อสู้อยู่ในอันตราย และการลงโทษเพียง Minor Penalty ไม่เพียงพอ
บทลงโทษ: 5 นาที
ดังนั้น Major Penalty จึงเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ Charging ที่มีความอันตรายอย่างมีนัยสำคัญ
Major Penalty + Game Misconduct
ในกรณีที่รุนแรงมากขึ้น ผู้ตัดสินสามารถลงโทษ:
Major Penalty 5 นาที + Game Misconduct
สามารถใช้บทลงโทษนี้เมื่อผู้เล่นกระทำการโดยประมาทจนทำให้คู่ต่อสู้อยู่ในอันตราย และผู้ตัดสินพิจารณาว่าแม้แต่ Major Penalty เพียงอย่างเดียวก็ยังไม่เพียงพอ
ผู้ตัดสินจะพิจารณา:
- ความรุนแรงของการกระทำผิด
- ความรุนแรงของการปะทะ
- ระดับความรุนแรงของการกระทำ
- ระดับความไม่เหมาะสมหรือความร้ายแรงของพฤติกรรมโดยรวม
Supplementary Discipline — การลงโทษเพิ่มเติม
เหตุการณ์ดังกล่าวอาจถูกส่งต่อเพื่อพิจารณา Supplementary Discipline โดยหน่วยงานที่มีอำนาจ Supplementary Discipline — การลงโทษเพิ่มเติม by the appropriate authority.
หมายความว่า ผลของการกระทำผิดอาจไม่ได้สิ้นสุดเพียงบทลงโทษที่ได้รับระหว่างการแข่งขัน แต่อาจมีบทลงโทษเพิ่มเติมภายหลังการแข่งขันด้วย
8. Charging กับการกระทำผิดประเภทอื่นที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน
Charging บางครั้งอาจมีลักษณะคล้ายกับบทลงโทษทางกายภาพประเภทอื่น
ดังนั้นจึงมีความสำคัญที่จะต้องแยกความแตกต่างระหว่างแต่ละประเภท
| Infraction | Main characteristic |
|---|---|
| Charging (การพุ่งชน / ชาร์จคู่ต่อสู้) | ใช้ระยะทางหรือแรงส่งมากเกินไป หรือเข้าปะทะด้วยลักษณะที่รุนแรง |
| Boarding (ผลักอัดขอบสนาม) | ปะทะอย่างอันตรายจนทำให้ผู้เล่นถูกกระแทกเข้ากับกระดาน |
| Checking from Behind (ชนจากด้านหลัง) | ปะทะคู่ต่อสู้จากด้านหลังในขณะที่คู่ต่อสู้อยู่ในสถานะที่ไม่สามารถป้องกันตัวได้ |
| Elbowing (การใช้ศอกกระแทก) | ใช้ศอกเข้าปะทะคู่ต่อสู้ |
| Clipping (ชนต่ำกว่าสะโพก) | ปะทะบริเวณขาของคู่ต่อสู้จากตำแหน่งที่ต่ำ |
| Kneeing (ใช้เข่าชน) | ใช้เข่าเข้าปะทะคู่ต่อสู้ |
| Head Contact (การปะทะศีรษะ) | การปะทะบริเวณศีรษะหรือคออย่างผิดกติกา |
| Roughing (การเล่นรุนแรงเกินจำเป็น) | การปะทะหรือการปะทะกันทางร่างกายที่ไม่จำเป็น |
IIHF ระบุโดยเฉพาะว่า การกระทำที่เกี่ยวข้องกับการปะทะโดยไม่จำเป็นกับผู้เล่นที่กำลังเล่นจังหวะ Icing หรือ Off-side อย่างชัดเจน และส่งผลให้ผู้เล่นคนนั้นชนเข้ากับกระดาน จะถูกพิจารณาเป็น Boarding หากไม่มีการชนเข้ากับกระดาน การกระทำนั้นอาจถูกพิจารณาเป็น Charging โดยขึ้นอยู่กับสถานการณ์
9. Charging กับ Boarding ต่างกันอย่างไร?
นี่เป็นหนึ่งในความแตกต่างที่สำคัญที่สุด
Charging (การพุ่งชน / ชาร์จคู่ต่อสู้)
สิ่งสำคัญคือ ลักษณะและวิธีการที่ผู้เล่นเข้าปะทะ
ตัวอย่าง : ผู้เล่น A สร้างความเร็วสูงและสเก็ตมาเป็นระยะทางไกลก่อนที่จะเข้าปะทะผู้เล่น B อย่างรุนแรงในพื้นที่โล่งของลานน้ำแข็ง
กรณีนี้อาจถือเป็น Charging
Boarding (ผลักอัดขอบสนาม)
สิ่งสำคัญคือ คู่ต่อสู้ถูกผลักหรือขับเข้าไปกระแทกกับกระดานอย่างอันตราย
ตัวอย่าง: ผู้เล่น A เข้าปะทะผู้เล่น B และทำให้ผู้เล่น B ถูกผลักหรือกระแทกเข้ากับกระดานอย่างรุนแรง
กรณีนี้อาจถือเป็น Boarding
การจำแนกประเภทที่แน่นอนขึ้นอยู่กับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นและดุลยพินิจของผู้ตัดสิน
10. Charging กับ Checking from Behind ต่างกันอย่างไร?
ทั้งสองอย่างเป็นการกระทำผิดที่แตกต่างกัน
Charging (การพุ่งชน / ชาร์จคู่ต่อสู้)
เน้นที่: ระยะทางที่มากเกินไป + แรงส่ง + ลักษณะ/ความรุนแรงของการปะทะ
Checking from Behind (ชนจากด้านหลัง)
เน้นที่: การปะทะคู่ต่อสู้จากด้านหลัง ในขณะที่คู่ต่อสู้อยู่ในสถานะที่เปราะบางและไม่สามารถป้องกันตัวเองได้
IIHF นิยาม Checking from Behind ว่าเป็นการเช็กผู้เล่นที่อยู่ในสถานะเปราะบาง ไม่รู้ตัวว่ากำลังจะถูกปะทะ และจึงไม่สามารถป้องกันหรือตั้งรับตัวเองได้ โดยการปะทะเกิดขึ้นบริเวณด้านหลังของร่างกาย
11. สัญญาณเตือนสำหรับผู้เล่น
ผู้เล่นควรเรียนรู้และสังเกตสถานการณ์ที่มีโอกาสสูงที่จะทำให้เกิด Charging
ควรหลีกเลี่ยง:
❌สเก็ตมาเป็นระยะทางไกลโดยมีจุดประสงค์เพียงเพื่อเข้าชน
❌เร่งความเร็วพุ่งเข้าหาคู่ต่อสู้โดยไม่จำเป็น
❌ลอยเท้าพ้นจากน้ำแข็งเพื่อเข้าปะทะ
❌พุ่งผ่านตัวคู่ต่อสู้ด้วยแรงที่มากเกินไป
❌ ปะทะอย่างรุนแรงเมื่อลูกพัคไม่สามารถเล่นได้อย่างสมเหตุสมผลแล้ว
❌ ปะทะผู้รักษาประตูโดยไม่จำเป็น
❌ พุ่งทะลุผ่านคู่ต่อสู้ที่อยู่ในตำแหน่งเปราะบาง แทนที่จะควบคุมการเช็ก
แนวทางที่ควรปฏิบัติ:
✅ ควบคุมการสเก็ตของตนเอง
✅ รักษาระยะห่างที่เหมาะสม
✅ เข้าปะทะอย่างควบคุมได้
✅ รักษาเท้าให้อยู่บนพื้นน้ำแข็ง
✅ หลีกเลี่ยงการใช้แรงที่ไม่จำเป็น
✅ อ่านตำแหน่งและสถานการณ์ของคู่ต่อสู้
✅ ระมัดระวังเป็นพิเศษบริเวณกระดานและเขตหน้าประตู
✅ คำนึงถึงความปลอดภัยของผู้เล่นอยู่เสมอ
12. หลักการสำคัญด้านความปลอดภัย
หลักการพื้นฐานคือ: การ Body Check ควรอยู่ภายใต้การควบคุม มีจุดประสงค์ที่เหมาะสม และเป็นไปตามกติกา
ผู้เล่นไม่ควรคิดว่า:
ถ้าฉันสามารถชนคู่ต่อสู้ได้ ฉันก็ควรชนให้แรงที่สุดเท่าที่จะทำได้
แต่ควรคิดว่า:
เข้าปะทะอย่างถูกกติกาและควบคุมได้ พร้อมหลีกเลี่ยงความเสี่ยงที่ไม่จำเป็น
หลักการนี้มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งสำหรับผู้เล่นเยาวชนและผู้เล่นที่กำลังพัฒนาทักษะ
